Merendeel Nederlandse jeugd is bibliotheeklid
Bijna driekwart van de Nederlandse kinderen is lid van de bibliotheek (Bibliotheeknetwerk, 2025; CBS, 2025a; CBS, 2025b). Het gaat hierbij vaak om kinderen die zelfstandig kunnen lezen. Ongeveer een derde van de baby’s, dreumessen en peuters is lid van de bibliotheek (37%), terwijl het bij vier- tot achttienjarigen gaat om ruim acht op de tien (4-12 jaar: 81%; 12-18 jaar: 86%) (Warnaar & Klaren, 2026). Kinderen onder de achttien jaar kunnen in heel Nederland gratis lid worden van de bibliotheek. Sinds 2022 is dit ook wettelijk vastgelegd.
Het aantal jeugdleden groeit
Het aantal kinderen en jongeren met een bibliotheekpasje is sinds de eeuwwisseling fors toegenomen. Tussen 2000 en 2024 groeide het aantal jeugdleden met 350.000, naar 2,4 miljoen jeugdleden in totaal (+17%). Ook recent was er nog sprake van groei. Tussen 2023 en 2024 groeide het aantal jeugdleden met 3% (CBS, 2025).
Bij de volwassen bibliotheekleden is er de afgelopen decennia juist sprake geweest van een flinke krimp (-42%). In 2005 waren voor het laatst meer volwassenen dan kinderen en jongeren lid van de bibliotheek. Sinds 2022 zien we sinds lange tijd weer een stijging in het aantal volwassen leden. In 2024 waren er 1,3 miljoen volwassenen lid van de bibliotheek (CBS, 2025).
Het aantal uitleningen van jeugdboeken daalt
Hoewel het aantal jeugdleden stijgt, daalt het aantal uitleningen van jeugdboeken. Dit aantal is sinds 2000 vrijwel constant gedaald: van 58,8 miljoen naar 30,8 miljoen in 2024 (-48%). In 2024 leenden jeugdleden gemiddeld 13 boeken per persoon, in 2000 waren dit er 29. Het merendeel van de uitgeleende jeugdboeken, 86%, zijn fictieboeken (Bibliotheeknetwerk, 2026; CBS, 2025).
Schoolbibliotheken nemen een groot deel van de jeugduitleningen voor hun rekening. Een kwart van de uitleningen van jeugdboeken vindt plaats in het kader van het programma de Bibliotheek op school. Bibliotheken lenen meer jeugdboeken uit dan boeken voor volwassenen. 60% van alle uitgeleende boeken zijn jeugdboeken (Bibliotheeknetwerk, 2026; CBS, 2025).
Met name kinderboekenseries worden vaak uitgeleend
In de top 100 van meest uitgeleende boeken van 2025 staan 53 jeugdboeken. Dit zijn er zeven minder dan een jaar eerder. Kinderboekenseries zijn in de top 100 sterk vertegenwoordigd. Het leven van een loser, De waanzinnige boomhut, Dog Man en De Zoete Zusjes staan ieder met minstens negen boeken in de lijst (CPNB, 2026).
Het jeugdboek dat bibliotheken in 2025 het vaakst uitleenden is De Zoete Zusjes zijn de baas van Hanneke de Zoete (plek 14 op de lijst). Daarna volgen De Gorgels van Jochem Myjer (plek 15) en Het leven van een loser. Totaal gesloopt van Jeff Kinney (plek 16) (CPNB, 2026).
