Citeren? Stichting Lezen - Leesmonitor(2022). Online boekverkoop wint aan terrein door coronacrisis. https://www.lezen.nl/onderzoek/online-boekverkoop-wint-aan-terrein-door-coronacrisis/.
18 mei 2022

Webwinkels hebben in de verkoop van boeken verder terrein gewonnen sinds de komst van het coronavirus en de preventiemaatregelen hieromtrent. Het aandeel in de afzet van online verkoopkanalen groeide tijdens de eerste lockdown tussen half maart en half april 2020, waarin fysieke boekhandels niet tot beperkt geopend zijn geweest, tot boven de 50%. In de periode tot en met eind mei 2020 kwam het afzetaandeel rond de 45%, en in de zomermaanden tussen de 30% en 40%. Sinds het begin van de tweede lockdown in oktober 2020 schoof het aandeel weer structureel naar boven de 40%. Vanaf halverwege december 2020, toen fysieke boekhandels verplicht de deuren sloten, steeg het verder tot boven de 65%. Over heel het jaar 2020 is het afzetaandeel op 44% gekomen, terwijl dit in 2019 37% betrof (KvB Boekwerk & GfK, 2021). 

In het jaar 2021 zijn webwinkels, mede door de lockdown, sterk blijven presteren. Het omzetaandeel lag in de eerste weken van het jaar rond de 90%. Vanaf 10 februari 2021, het moment dat fysieke boekwinkels weer een afhaalloket konden openen, daalde het aandeel naar 76% à 81%. Er was sprake van een verdere teruggang naar 65 à 70% toen klanten vanaf 3 maart 2021 konden winkelen op afspraak, en naar tussen de 40% en 50% toen fysieke boekhandels vanaf 28 april 2021 de deuren weer nagenoeg konden openen zoals voorheen. In het najaar van 2021 steeg het aandeel weer naar boven de 50%. Vanaf half december, het moment van een nieuwe lockdown met een verplichte sluiting van fysieke boekhandels, groeide het naar rond de 75% (KvB Boekwerk & GfK, 2021). Over heel het jaar 2021 is het omzetaandeel op 58% gekomen, terwijl dit in 2020 53% betrof en in 2019 44% (KvB Boekwerk & GfK, 2022).

In de eerste twee weken van het jaar 2022, toen de boekwinkels nog gesloten waren, lag het omzetaandeel van webwinkels tussen de 69% en 77%. Vanaf de derde week konden de fysieke boekhandels de deuren weer openen, en daalde het naar rond de 55%.  Deze daling zette zich voort met het verder afbouwen van de preventiemaatregelen. In het voorjaar lag het aandeel van e-commerce zodoende rond de 45% en in de zomer rond de 40%. Over het lopende jaar 2022 betreft het omzetaandeel van e-commerce halverwege augustus 49% (KvB Boekwerk & GfK, 2022).  

Webwinkels hebben over 2020 en 2021 een groei in de afzet geboekt van respectievelijk 25% en 19%. Fysieke boekwinkels tekenden een daling aan van 9% en 7%. De omzet steeg bij webwinkels met 27% in 2020 en 21% in 2021, terwijl deze bij fysieke boekhandels daalde met 11% in 2020 en 5% in 2021. Ook online verkopen door fysieke winkels worden geteld onder e-commerce (KvB Boekwerk & GfK, 2022).

De groei wordt grotendeels veroorzaakt door de sluiting van fysieke boekwinkels tijdens de eerste en tweede lockdown. Een andere mogelijke oorzaak is dat Nederlanders in de coronacrisis de dagen vaker in en rond het huis doorbrengen, en hierdoor ook vaker via internet vanuit huis aankopen doen. Boekenkopers geven dit desgevraagd ook aan. 26% zegt dat de coronacrisis het koopgedrag heeft beïnvloed (KvB Boekwerk & GfK, 2020, meting 54). Zij motiveren het kopen van boeken via de webwinkel in coronatijd vanuit gemak, het thuis bezorgen, en het niet naar de fysieke winkel hoeven gaan. Andersom is de aantrekkingskracht van de fysieke winkel voor boekenkopers tijdens corona gedaald (KvB Boekwerk & GfK, 2020).

In het bijzonder de verkoop van kinderboeken is gegroeid tijdens de coronacrisis. Webwinkels hebben in 2020 een afzetplus geboekt van 45% en in 2021 van 26%. Bij fysieke boekwinkels was er sprake van een krimp van achtereenvolgens 8% en 4%. De groeiende verkoop van kinderboeken komt mogelijk doordat ouders en kinderen sinds de komst van het coronavirus meer tijd thuis doorbrengen, en meer tijd hebben om te lezen en voor te lezen (KvB Boekwerk & GfK, 2022; KvB Boekwerk & GfK, 2021).

Doelgroep(en)