Een zeldzame combinatie
Slechts 77 vo-scholen in Nederland hebben zowel een eigen mediatheek met professionele mediathecaris, als ondersteuning van een leesmediaconsulent van de openbare Bibliotheek. Stichting Lezen deed onderzoek naar de zeldzame combinatie. Wat levert deze unieke samenwerking de school, en de Bibliotheek, op? Marleen Kieft ging in opdracht langs bij vijf van de 77 scholen en interviewde de mediathecaris en leesmediaconsulent. Het Eijkhagen College is één van deze scholen.
Personalia
Janine Koolen is mediathecaris op het Eijkhagen College te Landgraaf, een school voor mavo, havo en vwo. Zij heeft communicatie gestudeerd en is docent Nederlands in opleiding.
Hannah Vleugels werkt bij Bibliotheek Landgraaf-Beekdaelen als specialist uitvoering. Zij is onder andere leesmediaconsulent op twee vo-scholen in Landgraaf. Zij heeft cultuurwetenschappen gestudeerd[1].
[1] Op het Eijkhagen College wordt de mediatheek ‘bibliotheek’ genoemd en de mediathecaris wordt met ‘leescoördinator’ aangeduid. In deze tekst kiezen we toch voor de termen ‘mediatheek’ en ‘mediathecaris’, in overeenstemming met de terminologie in de vier overige good practice-beschrijvingen
Eijkhagen College & de Bibliotheek op school
Werkt met de Bibliotheek op school sinds:
2021
Mooi moment:
Een van de eerste gezamenlijke projecten was Read2Me!. Dat werd meteen een groot succes: een leerling van het Eijkhagen College won de landelijke finale.
Hobbel:
Personeelswisselingen bij de Bibliotheek zijn lastig. Als contactpersonen of leidinggevenden wisselen, kan besluitvorming lang duren.
Quote:
“Leerlingen zien de mediatheek en de lokale bibliotheek als één geheel.”
Inspirerend:
Alle leesbevorderingsactiviteiten worden elk jaar weer geëvalueerd. Op basis van de ervaringen past het team de projecten aan of worden ze verder ontwikkeld. Koolen: “Het is belangrijk om voortdurend te kijken naar wat werkt en naar wat beter kan.”
De mediatheek van het Eijkhagen College in Landgraaf won de Nationale Mediatheek Trofee 2026. Volgens de jury heeft de sfeervolle mediatheek een brede en actuele collectie en is het leesbeleid sterk verankerd in de school. En de mediatheek werkt bovendien nauw samen met Bibliotheek Landgraaf-Beekdaelen aan het programma de Bibliotheekop school.
Ontstaan en verloop van de samenwerking
Mediathecaris Koolen kwam vijf jaar geleden op het Eijkhagen College werken. In die tijd was er nog geen leesplan of leesbeleid en bestond de mediatheek nog vooral uit een frontaal opgestelde boekencollectie. Er waren weinig leesbevorderingsprojecten of andere leesactiviteiten. Koolen had wel oren naar het concept van de Bibliotheek op school, en zocht de samenwerking op met de Bibliotheek. Die samenwerking richtte zich aanvankelijk vooral op leesbevordering bij vmbo-tl-leerlingen, met een focus op YA-literatuur. Sindsdien is de samenwerking tussen school en bibliotheek steeds verder uitgebreid: “We zijn echt een team geworden, we vullen elkaar goed aan.”
Koolen en Vleugels overleggen veel telefonisch. Ze brainstormen over wat leerlingen en docenten nodig hebben en stemmen vervolgens af wat er moet gebeuren en wie dat gaat doen. In de praktijk ligt de uitvoering van het leesbeleid voor het grootste deel bij de mediathecaris. Leesmediaconsulent Vleugels heeft daar, met de twee uur per week die ze tot haar beschikking heeft, te weinig tijd voor.
Meerwaarde
Koolen en Vleugels beschrijven hun onderlinge samenwerking als een “bundeling van kennis, enthousiasme en expertise”. Ze krijgen het samen voor elkaar bestaande bibliotheekprojecten slim binnen in het curriculum van de school te integreren. Bijvoorbeeld: ‘Nederland leest’ inzetten bij het lezen voor de lijst in de bovenbouw. Of leerlingen boeken uit ‘De Euregio Leest’ laten lezen voor hun mondelinge examens Nederlands. Vleugels is goed op de hoogte van welke projecten er bestaan en Koolen gaat na wat bij de school past en haalbaar is. Zo vullen ze elkaar aan. “De Bibliotheek brengt een nieuw perspectief mee. Dat is goed, want een school raakt soms gewend aan bepaalde patronen en werkwijzen. Dan zie je minder snel nieuwe mogelijkheden” vindt de mediathecaris.
Een voorbeeld van slim samenwerken op het gebied van digitale vaardigheden is het project ‘Doe je digi-ding’. Vleugels gaf een zelfontwikkelde presentatie aan de 4 tl-klassen, waarin ze de leerlingen informeerde over welke digitale zaken ze allemaal moeten regelen na hun eindexamen. Vleugels zal bijeenkomsten voor docenten organiseren over hoe ze AI kunnen toepassen in de verschillende vakgebieden.
Beleid en borging
Op het Eijkhagen College is een taalbeleidswerkgroep actief, die bestaat uit docenten Nederlands en docenten van andere vakken, een schoolleider en de mediathecaris. Deze groep werkt aan de verdere ontwikkeling van het taalbeleid, waar leesbevordering een van de pijlers van vormt. Koolen stelde hiervoor een jaarplanning op, waarin alle leesactiviteiten en leesbevorderingsprojecten staan vermeld. Ook de regionale projecten waar het Eijkhagen College aan meedoet staan er vermeld, zoals het Limburgs kwartiertje lezen en de leesestafettes.
Koolen is ervan overtuigd dat werken aan leesbevordering alleen succesvol kan zijn als er ook bij docenten een breed draagvlak bestaat voor lezen. Ze stelt: “Je moet geen einzelgänger zijn, maar echt het hele team mee hebben.” Samenwerking met docenten is daarom onmisbaar. “Het is continu zoeken naar manieren om leesbevorderingsactiviteiten te integreren in de schoolvakken. Daar heb je de docenten voor nodig. Als je iets verankerd wil hebben, moet je toch bij de secties gaan kijken hoe het in hun jaarprogramma kan komen. Ik vind het bij mijn functie als mediathecaris horen om ervoor te zorgen dat leesbevordering niet bestaat uit eenmalige acties.”
