Een zeldzame combinatie
Slechts 77 vo-scholen in Nederland hebben zowel een eigen mediatheek met professionele mediathecaris, als ondersteuning van een leesmediaconsulent van de openbare Bibliotheek. Stichting Lezen deed onderzoek naar de zeldzame combinatie. Wat levert deze unieke samenwerking de school, en de Bibliotheek, op? Marleen Kieft ging in opdracht langs bij vijf van de 77 scholen en interviewde de mediathecaris en leesmediaconsulent. Het Parmant Joris is één van deze scholen.
Personalia
Annemie Klomp is mediathecaris op Parmant Joris, school voor vmbo-t, havo en vwo. Zij werkt al 23 jaar op deze school, aanvankelijk als docent wiskunde en sinds 2019 als mediathecaris. De mediatheek op Parmant Joris is alle dagen open voor leerlingen, maar Klomp gaat ook de klassen in en organiseert leesbevorderingsactiviteiten zoals schrijversbezoeken.
Anneriek Brock-de Vries is sinds 3,5 jaar leesmediaconsulent voor het voortgezet onderwijs bij Bibliotheek Eindhoven. Zij is oorspronkelijk opgeleid als theater- en filmmaker.
Parmant Joris & de Bibliotheek op school
Werkt met de Bibliotheek op school sinds:
2022
Mooi moment:
De docenten uit de taalwerkgroep, de leesmediaconsulent en de mediathecaris analyseerden ieder vanuit hun eigen perspectief de resultaten van de monitor dBos. Daar kwamen veel goede ideeën uit voort.
Hobbel:
Het kostte heel veel tijd om te regelen dat alle leerlingen een bibliotheekabonnement kregen.
Quote:
“Scholen met een mediathecaris hebben goud in handen!”
Inspirerend:
Kerst- en zomerlezen: Brock zoekt voor de vakantie bibliotheekboeken uit voor docenten die passen bij het vak dat ze geven, de leerlingen waar ze les aan geven en bij hun interesses. Doel is om docenten op een laagdrempelige manier tot lezen aan te zetten.
Ontstaan van de samenwerking
De samenwerking tussen Bibliotheek Eindhoven en Parmant Joris is ontstaan op bovenschools niveau. De rector van de scholengroep, oud-docent Nederlands, legde contact met de directeur van Bibliotheek Eindhoven. In die tijd waren er nog geen leesmediaconsulenten voor het voortgezet onderwijs in Eindhoven, dus het was nog een beetje zoeken naar de kansen en de mogelijkheden voor de samenwerking tussen school en bibliotheek.
Maar toen ontstond de Bibliotheek op school-vo en begon Brock [MK1.1]haar werk als leesmediaconsulent op Parmant Scholen, een scholengroep van zes middelbare scholen in Eindhoven. Haar eerste prioriteit was om de scholen te leren kennen. “Ik wilde weten wat voor scholen het waren, waar de overeenkomsten en de verschillen zaten en wat er binnen de Bibliotheek op school mogelijk zou zijn.”
Na die oriënterende fase presenteerde Brock haar analyse en de kansen die ze zag voor de samenwerking aan de teamleiders van alle scholen. Vervolgens is een vierjarig contract afgesloten tussen scholengroep en Bibliotheek. “Als bibliotheek maken we graag langetermijnplannen en daarom zijn we geen voorstander van jaarcontracten. Je moet dan elk jaar weer een nieuw plan maken en dat werkt minder fijn.” Klomp en Brock constateren dat de aard van de samenwerking gedurende de jaren is veranderd: van een dienstverlenende rol van de Bibliotheek (‘hoe kunnen we helpen?’), naar een samenwerking waarbij school en bibliotheek gelijkwaardige partners zijn en elkaar aanvullen.
Meerwaarde
Brock heeft vanuit de Bibliotheek anderhalf uur per week beschikbaar voor de samenwerking met de school. Dat is niet veel. Toch is de mediathecaris heel blij met de rol die de leesmediaconsulent vervult in de samenwerking met de Bibliotheek. Klomp vertelt: “Kijk, voor het dagelijkse reilen en zeilen van de mediatheek hebben we de Bibliotheek op school niet nodig. Ook zonder de Bibliotheek op school loopt dat allemaal wel door. De Bibliotheek speelt vooral op strategisch niveau een belangrijke rol. Anneriek is voor mij echt een sparringpartner, die me helpt om hier op school leesbevordering hoog op de agenda te houden. Dat is fijn, want een mediatheekfunctie kan soms best eenzaam zijn. Dan helpt het als je iemand kunt bellen om te vragen hoe je iets kunt aanpakken of om ervaringen te horen.” Richting docenten en teamleiders werkt het goed als de leesmediaconsulent namens de bibliotheek meedenkt over het stimuleren van lezen op school. “Dat Als de bibliotheek meedoet, legt dat meer gewicht in de schaal dan n een paar docenten die iets belangrijk vinden.”
Omgekeerd is het voor een leesmediaconsulent prettig werken als er op een school een professionele mediatheek met mediathecaris aanwezig is. Brock: “Op scholen zonder mediatheek vraagt het heel veel tijd en inventiviteit om boeken dichtbij de leerlingen te brengen. Op een school met mediatheek en mediathecaris sta je meteen vijf stappen voor, want de collectie is al in huis. De Bibliotheek kan meteen beginnen met expertise inbrengen, meedenken over beleid en het vergroten van de betrokkenheid van het docententeam.”
Beleid baseren op de monitorresultaten
Ook dit schooljaar hebben leerlingen en docenten de vragenlijsten van de monitor van de Bibliotheek op school weer ingevuld. Nieuw dit jaar was dat de leesmediaconsulent ook aan de mediathecaris en aan de taalbeleidsgroep heeft gevraagd mee te denken over de interpretatie van de resultaten. Deze gezamenlijke analyse leverde veel goede ideeën op voor het beleidsplan voor volgend schooljaar.
Zo kwam naar voren dat het met de leesbevordering best goed gaat op school, maar dat digitale geletterdheid meer aandacht nodig heeft. Ook bleek dat leerlingen het soms lastig vinden om bepaalde titels te vinden in de mediatheek. Mediathecaris en leesmediaconsulent zijn daarom van plan om samen met de leerlingen te gaan kijken hoe dat beter kan. Ook docenten willen ze meer bij de collectie betrekken, door aan iedere sectie te laten zien welke boeken uit de mediatheek ze bij hun vak kunnen gebruiken. Tot slot zijn er plannen om docenten van andere vakken te betrekken bij het lezen. Een concreet voorbeeld: een docent biologie, zelf een fervent lezer, gaat romans promoten in de les Nederlands en gaat op een studiedag voor collega-docenten uitleggen hoe zij rijke teksten gebruikt in haar lessen.
