10 februari 2021

Nederland staat in de Europese top 4 van het verband tussen de schoolkeuze en de leesvaardigheid. 62% van de verschillen in de leesprestaties van vijftienjarigen laten zich verklaren door verschillen tussen middelbare scholen. De schoolkeuze bepaalt hiermee in sterke mate of een kind uitgroeit tot een vaardige lezer, en het kwaliteitsniveau tussen scholen loopt bovendien sterk uiteen. Nederland bevindt zich in het gezelschap van Duitsland, België, Hongarije en Slovenië. In de Scandinavische landen, met percentages rond de 10% voor verschillen tussen scholen, doet het er voor de leesprestaties weinig toe op welke school een leerling zit (Eurydice, 2011). De prestatieverschillen tussen scholen zijn op het vmbo groter dan op de havo en het vwo (OECD, 2016).

Op middelbare scholen met veel universitair opgeleide docenten, veel leerlingen uit een hoge sociale klasse en veel meisjes worden hogere leesscores geboekt. Jongens profiteren in het bijzonder van de aanwezigheid van meisjes. Beide seksen zijn vaardiger in lezen als de leerlingpopulatie voor ten minste 60% uit meisjes bestaat, maar bij jongens is het effect het grootst (Van Hek, Kraaykamp, & Pelzer, 2017).