In het mbo is het natuurlijk belangrijk dat studenten worden voorbereid op de taal die ze in hun beroep nodig hebben en dat ze de examens Nederlands kunnen behalen. Vanaf studiejaar 2026-2027 wordt het vak burgerschap ook met een examen afgesloten. Daar is een algemene taalontwikkeling voor nodig. Voor een goede taalbasis heeft een student het nodig om langere tijd te werken aan thema’s, om voorgelezen te worden en zelf te lezen, om te denken, te praten en te schrijven over wat hij leest. Een vaardigheid die bij het vak burgerschap getraind kan worden door te lezen.
Leesscenario burgerschap
Deze publicatie benoemt in voorbeelden nog de vier burgerschapdimensies: vitaal burgerschap, de economische, de sociaal-maatschappelijke en de politiek-juridische dimensie. Inmiddels heeft een herijking plaatsgevonden en zijn er nieuwe kwalificatie-eisen opgesteld voor het vak Burgerschap, die zijn uitgewerkt in vier thema’s: Vrijheid & gelijkheid, Individu & groep, Maatschappijvisies & maatschappelijke vraagstukken en Macht & besluitvorming. De beschreven aanpakken in dit leesscenario staan nog steeds overeind.
In het Leesscenario: Lezen in het mbo en burgerschap belicht auteur Erna van Koeven (Hogeschool Windesheim, Zwolle) de redenen om lezen en Nederlands te verbinden aan burgerschap. Die verbinding is tweeledig. Ten eerste is een student pas in staat een onderwijscarrière te doorlopen en volledig deel te nemen aan de maatschappij als hij kan lezen. Ten tweede leidt lezen ook tot meer inzicht in het leren samenleven en in de maatschappij. Lezen is dus voorwaarde voor burgerschap en tegelijk leidt lezen tot een hogere kwaliteit van burgerschap.
Daarnaast gaat Van Koeven in op de volgende vragen. Hoe kunnen studenten zich bewust worden van het belang van lezen voor burgerschap? Hoe kan ervoor worden gezorgd dat alle studenten vrij lezen (lezen als voorwaarde)? Hoe kunnen alle studenten rijke boeken en teksten lezen (en voorgelezen krijgen) die aansluiten bij burgerschap?
Zes leesscenario’s
Naast het leesscenario Lezen in het mbo en burgerschap zijn er nog vijf leesscenario’s voor het mbo.