11 juni 2021

Ouders met een kind met het risico op een taalachterstand krijgen een bijzonder bezoek: twintig weken lang komt er een vrijwilliger bij hen thuis om het voorleesritueel te introduceren en de taalontwikkeling te stimuleren. De kinderen (tussen de 2 en 8 jaar oud) worden voorgelezen en doen taalspelletjes, hun ouders krijgen tips & tricks voor hoe dit zelf te doen en er vindt een bibliotheekbezoek plaats om kennis te maken met het boekenaanbod. De VoorleesExpress is opgenomen in de Databank Effectieve Jeugdinterventies van het Nederlands Jeugdinstituut.

De VoorleesExpress opereerde in 2020 vanaf 426 locaties in Nederland, zoals bibliotheken en welzijnsorganisaties. Dit is een stijging van 25% ten opzichte van de 341 locaties in 2019. De groei komt mede doordat meer bibliotheken het programma ondersteunen en uitvoeren, waardoor ook kleine dorpen kunnen worden bereikt. Driekwart van de overkoepelende organisaties die de VoorleesExpress in 2020 ondersteunen en uitvoeren betreft een basisbibliotheek, terwijl dit in 2019 op 70% lag (VoorleesExpress, 2021).

Het netwerk bestond anno 2020 uit 5.000 vrijwilligers. Zij hebben gedurende dit jaar in totaal 4.000 gezinnen bezocht en begeleid. Deze aantallen zijn met respectievelijk 23% en 26% gedaald ten opzichte van het jaar ervoor. De daling komt mede door de maatregelen om verspreiding van het coronavirus te voorkomen. Fysieke huisbezoeken zijn hierdoor niet tot beperkt mogelijk geweest (VoorleesExpress, 2021). 

De VoorleesExpress heeft tijdens de coronacrisis vaak online plaatsgevonden, waarbij ook de mogelijkheid bestond om gebruik te maken van digitale prentenboeken. Vrijwilligers blijken overwegend tevreden te zijn over de online huisbezoeken en de digitale prentenboeken. Vijftien van de negentien onderzochte gezinnen gebruiken de digitale prentenboeken, naast de sessie met de vrijwilliger, ook zelfstandig. Op basis van dit onderzoek lijkt een online editie van de VoorleesExpress werkbaar op het moment dat fysieke huisbezoeken niet mogelijk zijn (Van Steensel, De Koning & Hagendoorn, 2021).

De VoorleesExpress slaagt in haar doelstelling om de taal- en leesontwikkeling te stimuleren. De interventie bereikt de doelgroep van gezinnen met risico op taalachterstanden. De kinderen in deze gezinnen gaan gedurende de twintig weken significant en ‘betekenisvol’ vooruit op het verhaalbegrip, maar niet op woordenschat. Ook leren ze meer boeken kennen, een effect dat zich na afloop van de interventie voortzet. De ouders gaan gedurende de interventie vaker voorlezen, en gaan hier na afloop eveneens mee door (Broens & Van Steensel, 2019).