Wat hebben scholen nodig voor beter leesonderwijs? Onder andere een rijke leesomgeving, zo zeggen de nieuwe kerndoelen Nederlands. Wat ervoor nodig is die te realiseren, daartoe deden onderwijsorganisaties en gemeente gisteren inspiratie op tijdens een werkbezoek aan de Helen Parkhurstschool in Almere. Aanwezig waren onder andere directieleden en medewerkers van Stichting Lezen, de VO-raad, de AOb en de wethouder voor onderwijs voor Almere Jordy Hulzebos.
Een succesformule voor een rijke leesomgeving
De taalwerkgroep en rector, bijgestaan door leerlingen en leden van De Nieuwe Bibliotheek in Almere, leidden de werkgroep rond. Taalcoördinator Natalie Heinze en schoolmediathecaris Corry Thijssen vertelden hoe een professionele schoolbibliotheek met actuele boekencollectie, een actieve taalwerkgroep en betrokken schoolleiding de basis vormen van het lees- en taalbeleid op het Helen Parkhurst.
Corry Thijssen: “Het is heel belangrijk dat je een schoolleiding hebt die achter je staat, dat je professioneel personeel hebt, en dat je schoolbibliotheek ruime openingstijden heeft.”
Het lees- en taalbeleid is hier geen streven, maar werkelijkheid. Rector Simone de Kruijk: “Bijna twee weken terug hadden wij de schoolinspectie op bezoek. Zij gaven het compliment dat ons taal- en leesbeleidsplan overal in de Helen Parkhurstschool terug te vinden was.”
De Helen Parkhurst is een vo-daltonschool in Almere met mavo, havo en vwo. Het is één van de 77 vo-scholen in Nederland, van de in totaal 640 scholen, die zowel een schoolbibliotheek heeft met professionele mediathecaris, als samenwerkt met een leesmediaconsulent van De Nieuwe Bibliotheek.
Uit recent onderzoek van Stichting Lezen naar vijf van deze 77 middelbare scholen, waaronder Helen Parkhurst, blijkt dat wanneer mediathecarissen van scholen en leesmediaconsulenten van de openbare Bibliotheek kunnen samenwerken, zij elkaars succes kunnen versterken.
Nienke Bouma, leesmediaconsulent op Helen Parkhurst namens De Nieuwe Bibliotheek, vertelde Stichting Lezen: “Ik merk op het Helen Parkhurst dat het bewustzijn van het belang van boeken en van over boeken praten al goed is opgebouwd. De aanwezigheid van een eigen mediatheek draagt daar positief aan bij.”
Stof tot nadenken voor bekrachtiging van het leesonderwijs
Aan het einde van de middag spraken aanwezigen van de VO-Raad, AOb, Stichting Lezen en Jordy Hulzebos, wethouder onderwijs gemeente Almere, over wat er vanuit hen gezien nog bij zou komen kijken om op elke school een rijke leesomgeving en goed leesonderwijs te realiseren. Het praktijkvoorbeeld op Helen Parkhurst bood de aanwezige onderwijspartijen veel stof tot nadenken.
Over welke kansen de gemeente zou zien om te zorgen voor meer schoolbibliotheken gaf Jordy Hulzebos aan: “Bij de ontwikkeling van multifunctionele schoolgebouwen vanuit het Integraal Huisvestingsplan, verkennen we ook samenwerking met voorzieningen zoals de Bibliotheek. Ieder kind verdient dichtbij huis toegang tot voorzieningen die bijdragen aan een educatieve en pedagogische basis, want taal is de basis voor ontwikkeling en gelijke kansen.”
Elke school een professionele mediathecaris
Vergroting van de mogelijkheden die scholen hebben om de rijke leesomgeving te realiseren zijn hard nodig. Sinds 2026 staan de eerste door SLO geactualiseerde kerndoelen Nederlands in de wet. Het creëren van een rijke taal- en leesomgeving staat bovenaan als Kerndoel 1a. Ook nam het kabinet recent een motie aan die het scholen in het basis- en voortgezet onderwijs verplicht stelt om een goede schoolbibliotheek te hebben.
Stichting Lezen zag het aantal mediatheken met een professioneel geschoolde mediathecaris in het voortgezet onderwijs tussen 2012 en 2026 met de helft dalen. Daarnaast, zo haalde ook mediathecaris Thijssen aan, vergrijst de beroepsgroep en is er weinig aanwas van nieuwe mediathecarissen. De stichting luidde in oktober 2025 reeds de noodklok over de noodzaak van een schoolbibliotheek op elke middelbare school.
Tamar van Gelder van Stichting Lezen ziet in het Helen Parkhurst een schoolvoorbeeld voor hoe en dat het kan: “Mooi om te zien hoe het samenspel in en rond het Heleen Parkhurst bijdraagt aan een leescultuur. Op deze school zijn alle bouwstenen aanwezig om van leerlingen lezers te maken voor een leven lang. De samenwerking met de openbare Bibliotheek, een sterke schoolleider en een inspirerende taal- en leescoördinator en mediathecaris vormen samen een krachtige kern.”