Citeren? Stichting Lezen - Leesmonitor(2022). Tomke en LêsNo: leesbevordering in het Fries. https://www.lezen.nl/onderzoek/tomke-en-lesno-leesbevordering-in-het-fries/.
21 februari 2022

Tomke

Peuters, ouders en pedagogisch medewerkers in de kinderopvang maken kennis met leesbevorderende materialen en activiteiten in de Friese taal. De verhalen, opzegversjes, liedjes en spelletjes die in het kader van dit leesbevorderingsprogramma worden gemaakt, gaan over de Friestalige, avontuurlijk ingestelde peuter Tomke.

Er verschijnt jaarlijks een Tomke-boekje (oplage 2021: ruim 27.000 exemplaren), dat tijdens de ‘Fryske Foarlêswike’ (Voorleesdagen) aan nagenoeg alle peuters in Friesland wordt uitgedeeld. Tijdens de ‘Fryske Foarlêswike’ is op 401 kinderdagverblijven en peuterspeelzalen uit het Tomke-boekje voorgelezen, een dekking van 92% van het aantal kinderdagverblijven en peuterspeelzalen in Friesland. Ongeveer 12.500 peuters hebben geluisterd en konden het boekje vervolgens mee naar huis nemen.

Het hele jaar door zijn er een website en app beschikbaar, met verhalen, liedjes, filmpjes en spelletjes voor peuters, alsmede informatie over leesbevordering voor ouders en pedagogisch medewerkers. De website trok in 2021 ruim 10.000 bezoekers, terwijl de app bijna 2.400 keer werd gedownload.

In het kader van het 25-jarig jubileum is er in 2021 een educatief spelletje toegevoegd aan het Tomke-boekje. Hiernaast hebben er 67 voorstellingen met zang en dans plaatsgevonden op kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en bibliotheken in Friesland, en zijn er 550 Tomke-feestkoffers met een jubileumboekje, spelletje en lesbrief verspreid onder kinderdagverblijven.

LêsNo 

Brugklassers lezen in dit transmediale leesbevorderingsproject een boek in de Friese taal, gaan aan de slag met een ander medium, zoals internet en televisie, en krijgen een lessenserie in het Fries aangeboden. De leerlingen ontvangen het boek op papier, en hiernaast krijgen ze de beschikking over een audioversie. In 2021 hebben er rond de dertig middelbare scholen meegedaan aan LêsNo, goed voor ruim 4.100 leerlingen uit 172 klassen.