Tomke
Peuters, ouders en pedagogisch medewerkers in de kinderopvang maken kennis met leesbevorderende materialen en activiteiten in de Friese taal. De verhalen, opzegversjes, liedjes en spelletjes in het kader van dit leesbevorderingsprogramma gaan over de Friestalige, avontuurlijk ingestelde peuter Tomke. Vanaf 2026 krijgt Tomke een opvolger: de iets oudere peuters Tys en Teske nemen dan het stokje over.
Er verschijnt jaarlijks een Tomke-boekje, dat tijdens de ‘Lês-mar-foar-wiken’ (de Friese Voorleesdagen) in september aan ouders met peuters en kleuters in Friesland wordt uitgedeeld. De oplage via de kinderopvang betrof in 2025 bijna 31.000 exemplaren, ruim 2.000 meer dan het jaar ervoor. De bibliotheken kregen 4.500 exemplaren om uit te delen. Er is tijdens de ‘Lês-mar-foar-wiken’ op 424 kinderdagverblijven en peuter-speelzalen en door 75 gastouders uit het Tomke-boekje voorgelezen. Het gaat net als in eerdere jaren om een nagenoeg volledige dekking onder kinderdagverblijven en peuterspeelzalen in Friesland.
Het hele jaar door zijn er een website en app beschikbaar, met verhalen, liedjes, filmpjes en spelletjes voor peuters, alsmede informatie over leesbevordering voor ouders en pedagogisch medewerkers. De website trok in 2025 bijna 11.000 bezoekers, terwijl de app 2.155 keer is gedownload.
Negen op de tien ouders geven aan het belangrijk te vinden dat Tomke de Friese taal stimuleert. Een even grote groep leest zelf voor aan hun kinderen uit de Tomke-boekjes. De helft zegt dankzij Tomke meer te zijn gaan voorlezen in het Fries. Ongeveer een derde vindt dat Tomke bijdraagt aan de taalontwikkeling van kinderen, zowel in het Nederlands als in het Fries (Partoer, 2018).
LêsNo
Brugklassers lezen in dit transmediale leesbevorderingsproject een boek in de Friese taal, gaan aan de slag met een ander medium, zoals internet en televisie, en krijgen een lessenserie in het Fries aangeboden. Het andere medium bestond in de elfde editie in 2025 uit een aantal QR-codes in het boek die verwezen naar 3D-animaties. Er hebben 36 middelbare scholen meegedaan aan LêsNo, bijna 3% meer dan de 35 een jaar eerder. Het aantal deelnemende leerlingen is gedaald met 7%, van 5.250 naar 4.892.
