10 februari 2021

45% van de Nederlanders leest met enige regelmaat een e-boek. Dit is een stijging ten opzichte van de 41% in het jaar ervoor. Tussen januari 2014 en januari 2018 bleef het aantal digitale lezers, kleine schommelingen daargelaten, min of meer stabiel. In de voorgaande twee jaar vond er bijna een verdubbeling plaats, van twee naar vier op de tien Nederlanders die weleens e-boeken lezen (KvB Boekwerk & GfK, 2019, meting 47).

Digitaal lezen zit in de ‘early majority’-fase in Rogers’ model dat de adoptie van nieuwe technologieën beschrijft. Dit duidt op een brede acceptatie van het e-boek. Het is de vraag of de achterblijvers (de ‘late majority’ en ‘laggards’) zullen aanhaken: 3% van deze groep overweegt om e-boeken te gaan lezen (KvB Boekwerk & GfK, 2015, meting 33). Tegelijkertijd geeft 17% van de bevolking aan in het verleden e-boeken te hebben gelezen en hiermee te zijn gestopt (KvB Boekwerk & GfK, 2019, meting 47).

De meeste digitale lezers adopteren het scherm naast het papier. 46% van de boekenlezers leest e-boeken naast gedrukte boeken, terwijl 4% uitsluitend e-boeken leest. 50% leest alleen gedrukte boeken (KvB Boekwerk & GfK, 2019, meting 47). Ditzelfde geldt voor het schermlezen in de brede zin. 49% van de lezers combineert, voor boeken, kranten, tijdschriften en online nieuws, het scherm met papier. 21% leest uitsluitend van het scherm, terwijl 30% dit alleen van papier doet (Wennekers, Huysmans & De Haan, 2018).

Het patroon in de adoptie van e-boeken – en andere digitale teksten – is in lijn met dit van de opkomst van andere nieuwe technologieën. Het ‘oude’ medium verdwijnt zelden helemaal, maar blijft naast de nieuwkomers bestaan. Huysmans & De Haan (2010) spreken van ‘geleidelijke en gedeeltelijke vervanging’. Dit proces verloopt bij het boek minder snel en massaal dan bij de langspeelplaat, het cassettebandje, de cd, de videoband en de dvd. Het gedrukte boek bestaat langer dan deze beeld- en geluidsdragers, en heeft daardoor mogelijk een sterkere positie verworven. Bovendien speelt de wet van de remmende vooruitgang mogelijk een rol: omdat het boek lang bestaat, laat het zich minder makkelijk technologisch vernieuwen (Van der Weel, 2011).

Doelgroep(en)