De Tweede Kamer stemde op dinsdag 30 juni 2026 in met meerdere moties naar aanleiding van het debat over de initiatiefnota Lezen voor je leven. Een van de belangrijkste moties is de oproep aan het kabinet om te regelen dat iedere school in het funderend onderwijs beschikt over een schoolbibliotheek. Dit is een belangrijke mijlpaal voor Stichting Lezen. Al jaren zetten we ons in voor één duidelijke ambitie: een schoolbibliotheek op elke school. Niet als extra voorziening, maar als onmisbare basis voor goed leesonderwijs, een sterke leescultuur en gelijke kansen voor alle leerlingen.
“Een goede schoolbibliotheek is geen luxe, maar een basisvoorziening”, zegt Tamar van Gelder, directeur-bestuurder van Stichting Lezen. “Lezen is de sleutel tot leren. Wie goed leest, leert gemakkelijker in alle vakken. Daarom is het belangrijk dat ieder kind dagelijks toegang heeft tot boeken, leestijd én deskundige begeleiding. Een goed uitgeruste schoolbibliotheek verzorgt deze toegang, en ondersteunt ook de docenten op school bij het creëren van een rijke leesomgeving.”
Lezen staat onder druk
De aandacht voor leesvaardigheid neemt toe. Eerder vorige maand riep ook de Europese Commissie Nederland op om meer te doen aan de basisvaardigheden van leerlingen. Daarbij wees de Commissie erop dat de terugval in leesvaardigheid groter is dan die in rekenen en natuurwetenschappen.
Internationaal onderzoek laat zien dat steeds meer Nederlandse leerlingen moeite hebben met lezen. Tegelijkertijd groeit de kansenongelijkheid: juist leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben, raken vaker achterop.
Volgens Stichting Lezen vragen deze ontwikkelingen om structurele maatregelen die lezen een vaste plek geven in het onderwijs.
“De Kameruitspraak laat zien dat er breed politiek draagvlak is voor een sterkere leescultuur”, zegt Van Gelder. “Van links tot rechts wordt het belang van lezen onderkend. Dat is goed nieuws voor leerlingen, leraren, scholen en de samenleving.”
Een schoolbibliotheek is meer dan een kast met boeken
Volgens Stichting Lezen is het belangrijk om scherp te definiëren wat een goede schoolbibliotheek is. De organisatie verwijst daarbij onder andere naar de definitie van het IFLA/UNESCO School Library Manifesto. In oktober 2025 ondertekende Stichting Lezen dit manifest samen met vele andere scholen en leesorganisaties.
“Een schoolbibliotheek is veel meer dan een verzameling boeken in een hoek van de school”, zegt Van Gelder. “Het gaat om een actuele en aantrekkelijke collectie voor leerlingen én docenten. En om voldoende tijd om te lezen, deskundige begeleiding door een schoolbibliothecaris op het gebied van lezen en informatievaardigheden, al dan niet in samenwerking met de leesmediaconsulent. Een plek die een vanzelfsprekend onderdeel vormt van het onderwijs.”
Onderzoek laat zien dat scholen met een sterke leescultuur en een goed ingerichte schoolbibliotheek beter in staat zijn de leesmotivatie en leesvaardigheid van leerlingen te versterken.
Van ambitie naar uitvoering
Met de aangenomen motie is een belangrijke stap gezet. Tegelijk begint nu de volgende fase: hoe zorgen we ervoor dat iedere school daadwerkelijk zal beschikken over een kwalitatief goede schoolbibliotheek?
Dankzij het programma de Bibliotheek op school kunnen scholen in het funderend onderwijs met hulp van de openbare Bibliotheek een schoolbibliotheek starten. Het kabinet maakte een jaar geleden bekend dat dit programma verankerd wordt in het overheidsbeleid middels structurele financiering. Daarmee is ook een belangrijke stap gezet.
Volgens Stichting Lezen vraagt de aangenomen motie echter ook om wettelijke verankering aan de onderwijskant, professionele begeleiding en maatregelen die de schoolbibliotheek een functioneel hart van het onderwijs helpen maken.
Een goed ingerichte ruimte met boeken alleen is niet genoeg. Juist de combinatie van een actuele en diverse collectie, voldoende leestijd én deskundige begeleiding door een schoolbibliothecaris en de samenwerking met de leesmediaconsulent van de openbare Bibliotheek maakt het verschil.
Internationale voorbeelden bieden lessen en aanknopingspunten. In verschillende Europese landen zijn schoolbibliotheken en gespecialiseerde leesprofessionals inmiddels stevig verankerd in het onderwijsbeleid. In Zweden is een schoolbibliotheek verplicht op elke school, en is bij wet gedefinieerd wat een schoolbibliotheek is. In Portugal is op elke school een docent-bibliothecaris aanwezig, en daardoor ook altijd een schoolbibliotheek.
Volgende stappen
Stichting Lezen blijft zich samen met scholen, bibliotheken, onderwijsorganisaties en de overheid inzetten voor een sterke leescultuur en een doorlopende leeslijn van jonge kinderen tot jongvolwassenen.
Van Gelder: “Dat de Tweede Kamer zich heeft uitgesproken voor een schoolbibliotheek op iedere school is een belangrijke mijlpaal. Maar uiteindelijk gaat het niet om de motie zelf. De echte winst zit in de uitvoering. Hoe zorgen we ervoor dat ieder kind toegang krijgt tot boeken, voldoende leestijd én deskundige begeleiding? Daar blijven wij ons samen met onze partners voor inzetten.”