10 februari 2021

Een intensieve leesopvoeding geeft de onderwijsloopbaan een boost. Kinderen die hun ouders regelmatig zien lezen, met name als het gaat om Nederlandstalige en vertaalde literatuur, boeken betere prestaties op school. Het effect is nog sterker als ze, naast het ‘goede’ voorbeeld, ook directe begeleiding hebben gekregen, in de vorm van voorlezen en discussies over boeken (Notten, 2012). Een ouderlijk voorbeeld van lezen is voor de onderwijsprestaties belangrijker dan museum- of theaterbezoeken (De Graaf, De Graaf & Kraaykamp, 2000).

Naast het voorbeeld en de begeleiding is ook een goed gevulde boekenkast van belang. Kinderen die thuis de beschikking hebben over een breed en gevarieerd aanbod aan boeken, presteren beter op school (Notten, 2012) en zijn bovendien leesvaardiger. Het laatste geldt in het bijzonder bij de aanwezigheid van kinderboeken (Expertisecentrum Nederlands, 2017).

De onderwijsloopbaan van kinderen uit boekrijke gezinnen duurt gemiddeld drie jaar langer dan die van kinderen uit boekarme gezinnen, ook als rekening wordt gehouden met verschillen in opleidingsniveau, werk en sociaaleconomische achtergrond. Vooral kinderen uit laagopgeleide gezinnen hebben baat bij een goed gevulde boekenkast. Bij hen is de samenhang tussen het aantal boeken in huis en hun schoolcarrière sterker dan bij kinderen uit hoogopgeleide gezinnen (Evans et al., 2010).

Het boekenbezit heeft een minder gunstige invloed dan de leesbegeleiding. Als ouders het leesplezier, de leesvaardigheid en de onderwijscarrière van hun kinderen willen stimuleren, doen ze er in het bijzonder goed aan om hen regelmatig voor te lezen (Gottfried et al., 2015).

Hoe verder een land zich cultureel, technologisch en economisch heeft ontwikkeld, hoe bepalender de aanwezigheid van boeken in huis is voor de onderwijsloopbaan (Notten, 2012). Voor Nederland, als kennis- en diensteneconomie, is de aanwezigheid van goed gevulde boekenkasten dus bij uitstek van belang. In Nederlandse gezinnen zijn, internationaal gezien, veel boeken aanwezig. Nederland staat op de zesde plaats in de ranglijst van het PIRLS-onderzoek, na de Scandinavische landen en Ierland (Expertisecentrum Nederlands, 2017).