icon home

‘Praten over wat je gelezen hebt is wezenlijk, omdat we pas weten wat we denken als we het onszelf horen zeggen’, aldus Aidan Chambers in Leespraat.

Stichting Lezen organiseert op donderdag 2 februari 2023 het seminar Over boeken gesproken. In dit seminar kom je te weten hoe je leesgesprekken en verschillende type boekgesprekken kunt voeren en hoe je leerkrachten kunt stimuleren en ondersteunen bij het houden van dergelijke gesprekken met leerlingen. Dit seminar is uitsluitend bedoeld voor leesconsulenten die al langer werken met scholen die het praten over boeken op het rooster hebben staan.  

Aanmelden

Tot en met vrijdag 27 januari 2023 kun je je aanmelden voor het seminar. Een ticket kost € 199,00. Dit is inclusief koffie, thee, lunch en netwerkborrel.

Locatie

Het seminar wordt georganiseerd bij Accommodatie Domstad. Dit is ongeveer 5 minuten lopen vanaf station Utrecht Centraal.

Koningsbergerstraat 9
3531 AJ Utrecht

Bereikbaarheid

Lees alles over bereikbaarheid en parkeren op de website van Accommodatie Domstad.

9.30 – 10.00 uurInloop
10.00 – 10.10 uurOpening en welkom
10.10 – 10.50 uurKeynote speaker Mariette Konink – Over boeken gesproken
10.50 – 11.10 uurPauze
11.10 – 12.40 uurWorkshopronde 1
12.40 – 13.40 uurLunchpauze
13.40 – 14.10 uurVrolijke entr’acte met de Literaire Boyband
14.20 – 15.50 uurWorkshopronde 2
15.50 – 17.00 uurAfsluiting met netwerkborrel

Over boeken gesproken

Praten over boeken, verhalen, artikelen, gedichten of illustraties helpt leerlingen verhalen te begrijpen. De gesprekken over tekst en beeld dragen daarnaast bij aan verbondenheid en verhogen de leesmotivatie. Het praten voor en na het (voor)lezen is daarmee een onmisbaar ingrediënt in het leesonderwijs en de leesbevordering.

Praten over boeken is samen op ontdekking gaan naar het ‘beslissende boek’, kinderen inspireren tot lezen en hen leren denken over zichzelf en over de wereld. Mariëtte Konink – lees-, taal- en dyslexiespecialist/logopedist bij IJsselgroep Psychologische Dienstverlening en Educatieve Dienstverlening – vertelt in haar keynote waarom praten over boeken zo belangrijk is en op welke wijze dit binnen het taal- en leesonderwijs een plek kan krijgen.

De wijze waarop een gesprek gevoerd wordt, hangt in de eerste plaats af van het (leer)doel. Zo zijn leesgesprekken vooral bedoeld voor het achterhalen van leesvoorkeuren van leerlingen, is de Vertel-eens aanpak gericht op de leesbeleving en zijn literaire gesprekken belangrijk voor het structureel werken aan literaire competenties. De vragen die centraal staan, hangen samen met het doel van het gesprek. Ook het soort tekst (of beeld) bepaalt de insteek. Een gesprek over een gedicht pak je bijvoorbeeld anders aan dan een uitwisseling over een verhalende non-fictie tekst.

1. Hoe werken verhalen? Vertel eens…!

Verdiepend over boeken praten van kleuters tot volwassenen? Dat kan: vertel eens…? We gaan actief aan de slag. Lees en bekijk daarom vooraf het boek Misjka van Edward van de Vendel en Anoush Elman. En neem een boek mee dat je zelf graag zou bespreken. Liselotte Dessauvagie laat je ervaren dat de Vertel eens-aanpak van Aidan Chambers een laagdrempelige manier is om meer te leren over de werking van verhalen. Met praktische handvatten en mooie boekgesprekken.

2. Literaire leesgesprekken

In de workshop van Jacqueline Terwijn ervaar je hoe het is om deel te nemen aan een literair leesgesprek en krijg je handvatten om zelf aan de slag te gaan. De doorgaande lijn literaire gesprekken die zij samen met Mariëlle Dortant heeft ontwikkeld is gebaseerd op het boek Maar als je erover nadenkt… van Gertrud Cornelissen en op het gedachtegoed van Aidan Chambers. De gesprekken gaan over thema’s als oorlog, diversiteit en kansengelijkheid. De literaire gesprekken voor kinderen in de onderbouw zijn gebaseerd op Prentenboeken lezen als literatuur van Coosje van der Pol.

Lees meer over literaire leesgesprekken.

3. Praten over poëzie

(…)

het gaat erom alles te doorleven

als we de vraag zelf leven

leven we misschien stilaan,

zonder het te merken op een goede dag het antwoord binnen*

Het gaat erom het gedicht te ervaren.

Als we het gedicht zelf beleven

leven we misschien stilaan,

zonder het te merken vanzelf de antwoorden binnen.

… of niet!

Moeten we namelijk wel altijd op zoek naar antwoorden? Kan het onderdompelen in mooie woorden niet genoeg zijn? Daar gaan Marieke Andela en Anika Verschuur het over hebben met jou. Want wat is poëzie? Wat kun je ermee? En waar ga je het dan over hebben wanneer je samen over gedichten praat? Met werkvormen, voorbeelden en door het zelf te ervaren geven zij je antwoord op deze vragen en meer. Ze kussen het misschien nog ongekende poëzieverlangen in je wakker, waardoor je aan het eind van deze workshop alle weerstand trotseert en als dappere leesconsulent het land van poëtische taal binnen draaft.

*Rainer Maria Rilke

4. Verder met de Boekenkring

De Boekenkring is een laagdrempelige en aantrekkelijke activiteit om in alle groepen van het basisonderwijs boeken te promoten. Leesbevorderaar Jos Walta noemt de Boekenkring niet voor niets de rotonde van de leesbevordering: in korte tijd is er sprake van het komen en gaan van werkvormen en boeksoorten. In deze workshop verkent Nicolien de Pater met jou de mogelijkheden om de Boekenkring daadwerkelijk en structureel de rotonde van de leesbevordering op school te laten zijn. Wat is nodig, wat werkt (welke ervaringen heb jij?) en waar kun jij als leesconsulent/leescoördinator van betekenis zijn?

5. Het is maar hoe je het bekijkt!

Tijdens de workshop duik je met Loes Reichenfeld in de gelaagdheid van een prentenboek. Loes neemt je aan de hand van haar KijkLeesWijzer Prentenboeken mee op onderzoek. Wat is de relatie tussen tekst en beeld? Hoe kun je verschillende lagen uit een verhaal halen? En welke diepere betekenis kun je vinden? Ontdek dat je met een prentenboek de literaire competentie kunt vergroten van iedereen: van kleuter tot leerkracht.

6. Heb je nog zo’n boek?, over leesgesprekken

De vraag ‘Heb je nog zo’n boek?’ klinkt vast niet onbekend bij leesconsulenten die leesgesprekken hebben gevoerd met kinderen die in eerste instantie niet wisten welk boek te kiezen in de schoolbibliotheek. Leesgesprekken bieden kinderen de ruimte om hun eigen leesvoorkeur te ontdekken. In deze workshop gaat Wendie van der Aa in op het nut van leesgesprekken, de werkende factoren hiervan, jouw rol als leesconsulent en de verbinding die jij kunt maken met kinderen en leerkrachten.

7. Filosoferen met kinderen aan de hand van prentenboeken

In de workshop van Karin Glaubitz leer je op speelse wijze meer uit een kinderboek te halen. Je onderzoekt kinderboeken met beelden en tekst. Je oefent gespreksvoering en hoe je een actief gesprek kunt starten met een verhaal. Je leert open denkvragen te stellen en met het verhaal aan te sluiten bij de beleving van het kind. Met het boek kruip je in de huid van het kind (of in je eigen kinderhuid)! Je krijgt themagericht materiaal aangeboden waarmee je ook zelf aan de slag kunt.

Mariëtte Konink – keynote Over boeken gesproken

Mariëtte Konink werkt als lees-, taal- en dyslexiespecialist/logopedist bij IJsselgroep Psychologische Dienstverlening en Educatieve Dienstverlening. Lezen en jeugdliteratuur hebben haar vak als logopedist verrijkt. Bij IJsselgroep begeleidt zij leerlingen met ernstige dyslexie en werkt ze samen met scholen en leesconsulenten aan de implementatie van effectief leesonderwijs.

Liselotte Dessauvagie – Hoe werken verhalen? Vertel eens…!

Met een achtergrond als leerkracht basisonderwijs, jeugdbibliothecaris en met een master jeugdliteratuur op zak is Liselotte Dessauvagie al jaren enthousiast zelfstandig leesbevorderaar. Ze geeft trainingen Open Boek en Leesconsulent de Bibliotheek op school en ze praat graag met iedereen over boeken en de kracht van verhalen. Daarnaast werkt Liselotte bij Stichting Lezen als specialist voor pabo en mbo-pwo. 

Jacqueline Terwijn – Literaire leesgesprekken

Jacqueline Terwijn werkt al meer dan dertig jaar voor Bibliotheek West-Achterhoek en de pabo van Iselinge Hogeschool. Als afgestudeerd leerkracht basisonderwijs en jeugdbibliothecaris heeft zij altijd de verbinding tussen de bibliotheek en het basisonderwijs gezocht. Samen met Mariëlle Dortant, voormalig docent Nederlands aan dezelfde hogeschool, heeft zij een doorgaande lijn van literaire leesgesprekken voor kinderen van groep 1 t/m 8 opgezet.

Marieke Andela en Anika Verschuur – Praten over poëzie

Marieke Andela en Anika Verschuur zijn poëziefreaks! Graag delen ze hun kennis en enthousiasme met jullie. Ze weten als geen ander hoe het werkveld van de leesconsulent eruit ziet; ze zijn beiden leesconsulent geweest en werken nu als docent aan de opleiding Leesconsulent de Bibliotheek op school. Marieke werkt daarnaast in een kinderboekenwinkel, studeert voor docent Nederlands en is betrokken bij projecten rondom Friese kinderboeken en meertaligheid. Anika houdt zich verder bezig met leesbevordering in het praktijkonderwijs en speciaal onderwijs en is ook als stemactrice altijd in de weer met taal.

Nicolien de Pater – Verder met de Boekenkring

Nicolien de Pater is leesbevorderaar, docent Leesconsulent de Bibliotheek op school, ervaren trainer van de cursus Open Boek en co-auteur van de Handreiking trainers De Boekenkring.

Loes Reichenfeld – Het is maar hoe je het bekijkt!

Loes Reichenfeld is een bevlogen leesbevorderaar. Met haar bedrijf LEES met LOES weet ze mensen te enthousiasmeren voor rijke boeken. Als geen ander weet ze haar theoretische kennis om te zetten in betekenisvolle projecten waarin ze bibliotheken verbindt met het onderwijs. Voor de analyse van prentenboeken heeft ze een KijkLeesWijzer ontwikkeld, die ze ook gebruikt als lid van de Penseeljury.

Wendie van der Aa – Heb je nog zo’n boek?

Wendie van der Aa is als taal-leesspecialist en leerkracht in het primair onderwijs al vele jaren dagelijks bezig met leesbevordering. Haar aandacht gaat speciaal uit naar het stimuleren van leesplezier bij kinderen met leesproblemen en bij kinderen die niet van lezen houden. Ik nodig je van harte uit voor mijn workshop ‘Heb je nog zo’n boek?’: we gunnen het ieder kind om deze vraag te kunnen stellen na een leesgesprek!

Karin Glaubitz – Filosoferen met kinderen aan de hand van prentenboeken

Karin Glaubitz studeerde wijsbegeerte (EUR). Zij heeft een filosofiepraktijk (Denklus), geeft filosofieles (filosoferen) aan kinderen (4-18 jaar), organiseert filosofiecafé a/d IJssel. Karin heeft in haar praktijk een eigen kinderfilosofie- bibliotheek met meer dan 1500 prentenboeken en ontwikkelt hiermee gespreksmateriaal voor klanten.

Boyband, de literaire boyband

Boyband, de literaire boyband maakt literatuur voor in de spotlights. Literatuur om doorheen te gillen. Literatuur begeleid door catchy tunes en visuals in over the top boyband-enscenering. De literaire boyband is een samenwerking van vijf schrijvers, dichters, muzikanten en tekenaars: Jelko Arts, Koen Frijns, Laurens van de Linde, Martin Rombouts en Wout Waanders.