Nieuwe Prinsengracht 89  1018 VR  Amsterdam   020 623 05 66  info@lezen.nl Stichting Lezen op Twitter Stichting Lezen op FacebookNieuwsbrief         Frysk  English  Contact  Login

Studieboeken voortgezet onderwijs kunnen begrijpelijker

Datum: 
13 oktober 2014

Voor lang niet alle leerlingen in het voortgezet onderwijs is het lezen van studieboeken even gemakkelijk. Voor menigeen levert de tekst begripsproblemen op. Educatieve uitgevers kunnen de problemen helpen voorkomen, zo blijkt uit onderzoek in opdracht van Stichting Lezen, waarop Gerdineke van Silfhout donderdag 16 oktober promoveert aan de Universiteit van Utrecht.

 Het proefschrift van Van Silfhout verschijnt ook in boekvorm, onder de titel Leuk om te lezen of makkelijk te begrijpen? Optimaal begrijpelijke teksten voor het voortgezet onderwijs, bij Uitgeverij Eburon.

Voor haar onderzoek werden in een reeks experimenten de oogbewegingen van leerlingen tijdens het lezen vastgelegd. Daaruit blijkt dat leerlingen teksten met verbindingswoorden, zoals daarna, omdat of bovendien beter begrijpen. Dat komt doordat zij zulke zinnen sneller verwerken en zij vaker terugkijken naar de voorgaande tekst als een zin een verbindingswoord bevat. Dat geldt voor alle opleidingsniveaus, van vmbo tot vwo, ongeacht de leesvaardigheid.

Het onderzoek laat ook zien wat niet werkt als geprobeerd wordt teksten in studieboeken begrijpelijker te maken. Een gefragmenteerde tekst, bijvoorbeeld, waarin elke zin begint op een nieuwe regel, lijkt overzichtelijker, maar hindert leerlingen juist. Het kost ze meer tijd (cognitieve energie) om de informatie te verwerken.
Voor vmbo’ers geldt dat zij het best zakelijke teksten voorgelegd kunnen krijgen. Zelfs als ‘opgeleukte’ teksten en verhalende elementen de leesmotivatie versterken, staan ze tekstbegrip in de weg. Zakelijke teksten leiden ertoe dat leerlingen vaker terugkijken naar voorgaande informatie.

Symposium 15 oktober

Het onderzoek van Van Silfhout laat ook zien hoe waardevol het is als uit verschillende disciplines en perspectieven aan een tekst wordt gewerkt: vakdocenten, taalexperts en tekstschrijvers die samenwerken kunnen optimaal begrijpelijk studie- en toetsmateriaal ontwikkelen. Daarom belegt Stichting Lezen samen met de Universiteit Utrecht op woensdag 15 oktober een symposium onder de titel Leuk om te lezen of makkelijk te begrijpen. Meer informatie over het programma van dit symposium vindt u hier

Contactpersoon bij Stichting Lezen