Nieuwe Prinsengracht 89  1018 VR  Amsterdam   020 623 05 66  info@lezen.nl Stichting Lezen op Twitter Stichting Lezen op FacebookNieuwsbrief         Frysk  English  Contact  Login

Tien keer tien is feest

Datum: 
12 januari 2013
Auteur: 
Annemarie Terhell

Het is een vertrouwd beeld geworden: een foto van een voorlezende politicus omringd door kleuters op de voorpagina van de krant. De Nationale Voorleesdagen werden tien jaar geleden in het leven geroepen om het voorlezen aan baby's, peuters en kleuters extra onder de aandacht te brengen. De inzet van kinderdagverblijven, scholen, bibliotheken en media maakten de campagne tot een jaarlijks terugkerend succes. In 2013 wordt het jubileum gevierd tijdens het Jaar van het Voorlezen. En dat gaan we groots vieren.

Illustratie: Sara Ogilvie

Wie jong begint met voorlezen, geeft zijn kind een groot cadeau. Voorlezen prikkelt  de fantasie, ontwikkelt het taalgevoel en de woordenschat, leert het kind verhaal- structuren begrijpen en herkennen en is ook voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van grote waarde. Door het lezen van (prenten)boeken gaat er een nieuwe wereld open: kinderen maken kennis met allerlei personages en situaties die ze in het dage- lijks leven niet zomaar tegenkomen. Bovendien biedt het een veilig en fijn moment samen voor voorlezer en kind. Genoeg redenen dus om het voorlezen te blijven stimuleren, toe te juichen en groots te vieren.

Film cadeau

Het Jaar van het Voorlezen 2013 wordt geopend met een jubileumeditie van De Natio- nale Voorleesdagen. Net als ieder jaar is voor de tiendaagse een prentenboeken-top tien samengesteld door medewerkers van bibliotheken. Dit jaar krijgen de boeken uit deze tiplijst extra aandacht: er wordt een film van alle boeken gemaakt. De film kan vrij worden doorgestuurd; zo kunnen bibliotheken ze versturen naar de lokale kinder- opvangorganisaties en kunnen kinderdagverblijven ze weer doorsturen als attentie naar hun klanten.

Mooiste boek uit de lijst van 2013 is Neushoorns eten geen pannenkoeken van Anna Kemp en Sara Ogilvie, een origineel en sprankelend voorleesverhaal dat de grens opzoekt tussen fantasie en werkelijkheid. Maartje zit te genieten van haar ontbijt als er een enorme paarse neushoorn de keuken binnenwaggelt en haar van haar pannen- koek berooft. ‘Hij was zo groot als een bus en zo paars als een pruim,’ ziet ze tot haar schrik. Ze rent naar haar ouders om het grote nieuws te vertellen, maar die hebben het te druk met werken (moeder), was opvouwen (vader), en hebben geen tijd om te luisteren. Maartje maakt plezier met haar neushoorn in een realiteit die haar ouders volkomen ontgaat, tot een bezoekje aan de dierentuin haar ouders wakker schudt. Fijn aan dit boek is de losse verteltoon, het spel met de fantasie en de zwierigheid waarmee de paarse neushoorn bezit neemt van het huis.

Het kind is koning

Gek hondje! van Adam Stower steekt op dezelfde manier de draak met onoplettende ouders, maar de tekeningen in dit boek zijn minder virtuoos. Lara vindt op straat een hondje dat ze graag wil houden. Haar moeder is bezig met onduidelijke zaken in de keuken en ziet niet dat haar dochter een beer achter zich aansleept. ‘Hondje’ is een enorme berg wollig haar die de koelkast plundert en het park op stelten zet, tot er een oppasser van het circus aanbelt en Lara afstand moet doen van haar huisdier. Maar dan ontdekt ze iets fantastisch in de tuin: een poes, die verdacht veel lijkt op een tijger. Het verhaal kan opnieuw beginnen.

In een prentenboek is het kind koning, dat weet ook Dorus uit Nog 100 nachtjes slapen van Milja Praagman. In artistiek opzicht moeten de tekeningen het afleggen, maar het verhaal is functioneel en grappig. Dorus wacht vol ongeduld op haar ver- jaardag, maar haar moeder is druk met de naaimachine. Dus wordt Dorus uit spelen gestuurd met een lapje stof en een schaar, en knipt ze zichzelf vrolijk een weg langs wasgoed en jurken en laat daarbij een spoor van uitgeknipte driehoekjes achter, die haar moeder gedachteloos aaneen naait tot een slinger.

Een parel voor peuters is Waarom lig jij in mijn bedje? van Joke van Leeuwen, dat uit- blinkt in schoonheid en eenvoud, en inspeelt op het herkenbare verlangen om lekker in het grote bed van ouders, broers of zussen te liggen. De (flink versleten) knuffels schuiven steeds een bedje op, omdat elk bed al bezet blijkt te zijn. De repeterende tekst leest fijn voor, de uitklapbare vorm is verrassend.

Krijtstrepen

Opvallend vaak maken dieren de dienst uit in de verkozen prentenboeken. Pieter de papegaaiduiker van Petr Horáček is vooral de moeite waard vanwege de warme teke- ningen. In een zee van tinten azuur tot turkoois gaat papegaaiduiker Pieter op zoek naar zijn vriendje Pim, dat is verdwenen in een storm. Zijn zoektocht leidt langs aller- lei dieren; door steeds een nieuwe eigenschap van zijn vriend te benoemen, vindt hij hem uiteindelijk terug.

In Vrolijk van Mies van Hout wekken krachtige krijtstrepen emoties tot leven. De ex- pressieve vissen in dit prentenboek hebben verassende gezichtsuitdrukkingen, van angstig, bedroefd en blij tot jaloers, verwonderd en dapper. Aan het kind de uitdaging om steeds de bijbehorende emotie te raden, te imiteren of daar zelf een verhaal bij te verzinnen.

Relatiecrisis

Heel anders is Agent en Boef en de Boefagent van Tjibbe Veldkamp en Kees de Boer, een inkopper voor wie van actie houdt. In deze serie ontsnapt Boef keer op keer uit de gevangenis en haalt daarbij allerlei fratsen uit, van tekenstreken tot lijmongelukken. Boef verkleedt zich als agent, terwijl Agent slaapt. Agent rent in pyjama achter hem aan en daarmee begint een grote verkleedshow. Een hilarisch prentenboek dat zich vanwege de ingewikkelde capriolen het beste laat voorlezen aan wie het spel tussen Boef en Agent herkent uit eerdere delen. Agent en Boef maken in de loop van deze sterke serie een heuse karakterontwikkeling door: voor het komende boek heeft Veldkamp zelfs een relatiecrisis in gedachten.