Nieuwe Prinsengracht 89  1018 VR  Amsterdam   020 623 05 66  info@lezen.nl Stichting Lezen op Twitter Stichting Lezen op FacebookNieuwsbrief         Frysk  English  Contact  Login

De noodzaak van een literaire jongerenprijs

Datum: 
1 maart 2011

In 2010 sprong de Grote Jongerenliteratuur Prijs (vanaf 2011: Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs) in het gat tussen de Griffels en de grote literatuurprijzen, in 2011 gaat er ook een publieksvariant van de prijs van start. Vanaf 31 maart kunnen vijftienplussers online stemmen op hun favoriete boek uit 2010. Drie jonge veellezers spreken zich uit over de noodzaak van een literaire jongerenprijs en vertellen welke literatuur hen in het afgelopen jaar bezighield.

Illustratie: Peter van Hugten

Naam: Mirjam Dijksterhuis leeftijd 19 jaar

Beste boek uit 2010: Liverpool Street, Anne Voorhoeve (Callenbach, 14+)

GJP, ja of nee?

‘Ja, ik vind het een goed initiatief. Het is belangrijk dat boeken ook onder de aandachtvan mensen worden gebracht die er anders niet van gehoord zouden hebben. Op de middelbare school waren mijn klasgenoten vooral bezig met lezen voor de lijst, de meeste vonden dat verschrikkelijk. Nu ik biologie studeer, valt het me op hoe weinig medestudenten nog lezen. Vorig jaar heb ik de nominaties ook gevolgd, maar ik vond het jammer dat er zo weinig boeken tussen zaten die ik kende, terwijl ik toch heel veel had gelezen. Vier van de zes boeken waren voor volwassenen geschreven.’

Je favoriete boeken uit 2010?

‘Spotgaai, het slot van de trilogie De Hongerspelen van Suzanne Collins. Een supermeeslepend verhaal, heel spannend en zo echt verteld dat je er helemaal in wordt meegezogen. Ook Liverpool Street vond ik prachtig, misschien nog mooier. Dat gaat over een vrijzinnig opgevoed joods meisje dat tijdens de Tweede Wereldoorlog de kans krijgt om te vluchten en terecht komt in Engeland. Ze belandt in een streng orthodox joods gastgezin en weet haast niks van het geloof. Het is een nuchter, toegankelijk verhaal en gaat over wat veel jonge mensen bezighoudt: het bepalen van je eigen plek in de wereld.’

Ga je stemmen?

‘Ja, ik ga zeker stemmen, maar eerst wil ik nog wel een paar boeken lezen. Allereerst Axolotl Roadkill van Helene Hegemann. Puur omdat ik axolotls echt gewéldig vind, maar ook omdat die schrijfster jonger is dan ik. Verder Matched van Allie Condie; ik ben benieuwd of dat de vergelijking met De Hongerspelen kan doorstaan. En natuurlijk Will Grayson, Will Grayson van John Green & David Levithan – en dan vooral vanwege John Green. Die weet alles met zoveel humor te benaderen, dat je er wel respect voor móét hebben.’

Naam: Dorien Deodatus leeftijd 17 jaar

Beste boek uit 2010: Spotgaai, Suzanne Collins (Van Goor, 15+)

GJP, ja of nee?

‘Ja. Ik vind het goed dat die prijs er komt. Het maakt jonge mensen er bewuster van welke boeken leuk zijn om te lezen. Vijftienplus is een rare leeftijd. Op school wordt er van je verwacht dat je literatuur leest met een grote L. Ook al doe ik dat met veel plezier, het is niet altijd zo dat je in het weekend gelijk weer literatuur pakt als ontspanning. De kinderboeken heb ik wel gehad; naar boeken daar tussenin moet je echt op zoek gaan. Ik woon in een vrij kleine gemeente en onze bibliotheek is te slecht voorzien om ook een speciale jongerenkast te kunnen inrichten.’

Je favoriete boeken uit 2010?

‘Spotgaai van Suzanne Collins, dat is origineel uitgewerkt, geniaal bedacht en heel erg spannend. De schrijfster is erin geslaagd een eigen wereld neer te zetten zonder dat daar magie aan te pas komt. Het heeft een sciencefictionachtige setting, maar toch is alles heel realistisch, zonder heksen, tovenaars, feeën of kabouters. Ook de tegenstelling tussen het oude leven en de moderne wereld zit heel mooi in dit boek. Katniss stroopt om aan voedsel te komen, daartegenover staat de hightech wereld van de hoofdstad, het Capitool. Reckless van Cornelia Funke vond ik ook erg mooi. Funke schrijft zo goed, gelijk in de eerste zin heeft ze mij al helemaal te pakken. Ik lees veel fantasy, maar het valt me op dat jeugdfantasy vaak veel verfrissender is en minder clichématiger dan fantasy voor volwassenen.’

Ga je stemmen?

Waarschijnlijk wel.

Naam: Tim Marringa leeftijd 18 jaar

Beste boek uit 2010: De onvolmaakten, Tom Rachman (Nieuw Amsterdam, verschenen voor volwassenen)

GJP, ja of nee?

‘Mmmm, ik weet het niet. Er zijn al zo veel literaire prijzen, ik vraag me af of jongeren die graag lezen op een speciale prijs zitten te wachten. Als je echt in literatuur geïnteresseerd bent, volg je het nieuws wel.’

Je favoriete boeken uit 2010?

‘Als scholier word je geleefd door je lijst, aan lezen voor de lol kom ik haast niet toe. Ik doe dit jaar eindexamen vwo en las dit jaar een hele waslijst aan literatuur van Louis Couperus tot Tommy Wieringa, maar weinig uit 2010. Wat ik nu lees is De hemel van Heivisj van Benny Lindelauf. Goed geschreven en heel mooi, maar voor mij erg makkelijk. Ik heb constant het gevoel dat ik een jeugdroman lees. Meer indruk maakte De onvolmaakten van Tom Rachman, een Britse journalist. Dat was geweldig. Het speelt zich af op een internationale krantenredactie in Rome en gaat over elf verschillende personages. Vanuit verschillende gezichtspunten ontstaat een beeld van hoe die krant zijn teloorgang tegemoet gaat. Ik vond het een heel gaaf boek, goed geschreven door een man met veel ervaring in het vak – dat lees je echt terug. Bovendien is het heel actueel: het gaat over de worsteling van een krant in deze digitale tijd. In de papieren krant zit geen toekomst, maar ik ben ervan overtuigd dat journalisten belangrijk blijven. Ze moeten zorgen dat ze zich op een andere manier gaan onderscheiden.’

Ga je stemmen?

‘Ja, als die prijs een mooie campagne krijgt en goed gecommuniceerd wordt, dan zal ik zeker gaan stemmen.’

De GJP in 2011

De Grote Jongerenliteratuur Prijs werd vorig jaarvoor het eerst uitgereikt aan Peter Beckers met Trouw is de andere wang en de Noorse schrijver Erlend Loe met Muleum (in de categorie vertaald). Dit jaar is de prijs uitgebreid tot een Vlaams-Nederlands initiatief. De vakjuryprijs staat onder voorzitterschap van Ronald Giphart; daarnaast zal voor het eerst een publieksprijs worden toegekend door jongeren zelf. CJP Vlaanderen en CJP Nederland organiseren vanaf 31 maart een online stemcampagne via de sites CJP.nl en CJP.be. Half mei wordt bekend welke boeken de GJP winnen: één oorspronkelijk Nederlandstalig en één vertaald boek. De GJP is een gezamenlijk initiatief van Stichting Lezen Nederland en Stichting Lezen Vlaanderen, het Nederlands Letterenfonds, CJP Nederland en CJP Vlaanderen en Boek.be, en wordt mede mogelijk gemaakt door de Nederlandse Taalunie.