Nieuwe Prinsengracht 89  1018 VR  Amsterdam   020 623 05 66  info@lezen.nl Stichting Lezen op Twitter Stichting Lezen op FacebookNieuwsbrief         Frysk  English  Contact  Login

Deelsessies ronde 3

Deelsessies 13:30-14:30

E. Deelsessie: Digitaal diep lezen: hoe kan het mogelijk wel?

  • De digitale lezer: op zoek naar nieuwe verdieping - Niels Bakker

Digitaal lezen wordt vaak als oppervlakkiger en gefragmenteerder beschouwd dan lezen van papier. Dit komt doordat digitale teksten minder handvatten bieden voor het verwerken van de tekst en de mogelijkheid bieden om andere activiteiten te ontplooien naast het lezen. Welk bewijs bestaat er voor deze ideeën? U krijgt inzicht in de resultaten van een enquête-onderzoek naar het leesproces, het taskswitchgedrag en de leeservaring van verschillende digitale apparaten. Het blijkt dat de e-reader, in vergelijking tot de tablet en de smartphone, leidt tot lineair lezen, weinig taskswitchen en een prettige en optimale leeservaring, terwijl de tablet en smartphone onderling nauwelijks verschillen laten zien. Hoe bedrevener lezers van e-boeken zichzelf inschatten, hoe prettiger en optimaler ze het lezen van e-boeken van verschillende apparaten ervaren. Taskswitchen naar inhoud die een relatie aangaat met de tekst, blijkt positief samen te hangen met de leeservaring. Dit laatste suggereert dat digitaal lezen ook kan leiden tot nieuwe, diepgaande en immersieve, manieren van lezen.

  • Literair lezen op de smartphone: eerste resultaten - Roel Willems & Niels ‘t Hooft

Ondanks alle vooruitgang in technische mogelijkheden gebeurt literair lezen  nog steeds voornamelijk van paper. E-books en e-readers bedienen heel wat lezers, maar zijn nooit echt doorgebroken bij een groot publiek. Het marktaandeel van digitaal literair lezen is dan ook laag. In een serie experimenten is onderzocht of literair lezen met behulp van de smartphone een aantrekkelijk digitaal alternatief kan zijn. In samenwerking met app-ontwikkelaars is het effect getoetst van de manier waarop een kort literair verhaal wordt aangeboden op een smartphone. Centraal staat de vraag of lezers het verhaal verschillend waarderen met deze veranderingen, of niet.

F. Deelsessie: Digitaal begrijpend en literair lezen

  • Kansen en uitdagingen in digitaal begrijpend lezen - Eliane Segers

Deze presentatie laat zien hoe digitaal begrijpend lezen verschilt van het meer traditionele lezen. Na een vergelijking tussen papier en digitaal, wordt toegelicht hoe in een digitale omgeving de lezer vaak de uitdaging heeft om informatie uit meerdere documenten te integreren. Daarnaast is er veel variatie in digitale teksttypes die een rol kan spelen in het begrip. Verder wordt ingegaan op recente PISA resultaten, waaruit blijkt dat leerlingen met name moeite hebben met evalueren en reflecteren. Tot slot zijn er aanbevelingen om digitaal begrijpend lezen in een doorgaande lijn in het onderwijs op te nemen.

  • Zijn multimediale hyperlinks wenselijk in literaire teksten en wat is hun impact op narratieve absorptie en leesplezier bij adolescenten? - Claudio Vanhees

Deze bijdrage gaat over een vernieuwende tool voor literatuuronderwijs, namelijk hypermediafictie, waarbij narratieve teksten verrijkt worden met multimediale metadata die je kan raadplegen met behulp van hyperlinks. In een  studie werden eerst de wenselijkheid en de specifieke kenmerken van verklarende en verdiepende hyperlinks in kaart gebracht. In een vervolgstudie werd ingezet op het analyseren van het leesproces van hypermediafictie en de impact van hyperlinks op narratieve absorptie en leesplezier. Hiertoe werden 675 leerlingen uit het  secundair onderwijs  random verdeeld over drie condities. Elke subgroep las drie romans uit diverse genres op drie verschillende wijzen: op papier, als e-boek en als hypermedia-boek. Hun leesproces werd opgevolgd aan de hand van pre- en post-vragenlijsten, hardopleesprotocollen en klikdata. De verschillen in narratieve absorptie tussen de verschillende leeswijzen en hun invloed op leesplezier voor diverse groepen lezers werd in kaart gebracht.