Nieuwe Prinsengracht 89  1018 VR  Amsterdam   020 623 05 66  info@lezen.nl Stichting Lezen op Twitter Stichting Lezen op FacebookNieuwsbrief         Frysk  English  Contact  Login

‘NIET BIDDEN MAAR BOEKEN’

Datum: 
7 december 2016

Frank van der Lende presenteert dagelijks zijn eigen radioshow Frank ♥op 3fm en is een van de drie uitdagers van De Weddenschap 2016. Maar Van der Lende is meer dan alleen radio-dj, hij is ook een lezer.

Snelle Jelle, De Kameleon

‘Mijn moeder is lerares op een basisschool, thuis heerste een echte boekencultuur. Stapels boeken mee op vakantie, lekker was dat. Ik heb altijd superveel gelezen. Als kleine jongen was ik ’s ochtend meestal vroeg wakker, ik moest tot zeven uur wachten voor ik naar beneden mocht. Mijn ochtendritueel: wekkerradio aan – toen is vast de liefde voor radio ontstaan – en lezen. Donald Ducks, alle Snelle Jelle-boeken; De Kameleon. Die laatste vond ik wel aardig, een beetje tuttig. Vooral mijn oudere broer was er fan van en ik trok me graag aan hem op. Op de middelbare school heb ik nooit een leesdip gehad, ik ontdekte juist steeds meer. Ik was ook goed in de leesvakken: geschiedenis, Nederlands, Duits. Aardrijkskunde ook. In wis-, schei- en natuurkunde was ik niet sterk. De Harry Potter-boeken kwamen toen uit, die las je gewoon en ook lezen voor de lijst ging me prima af. Ik las graag klassiekers en knallers van de Nederlandse literatuur: Turks fruit, de Ik Jan Cremer’s vond ik fantastisch, Mulisch’ De ontdekking van de hemel. En ik ben lang een Herman Brusselmans-fan geweest. Zijn werk werd uiteindelijk een beetje een overkill.’

Bruce Springsteen

‘Ik probeer zo min mogelijk in het Engels te lezen. Frans en Duits waren op school geen probleem, maar in Engels was ik niet zo goed. Heel gek eigenlijk, het is een beetje een blinde vlek in de hele familie Van der Lende. Ik kan prima Engels praten, net als de meeste Nederlanders, maar als je op de radio bent lig je natuurlijk onder een vergrootglas. Ik kraam geen onzin uit en artiesten die te gast zijn begrijpen me ook, alleen grammaticaal is het niet altijd correct en daar krijg je dan weleens een appje of een sms’je over. Ik volg nu Engelse les, af en toe doe ik dat. Ik moet regelmatig in het Engels interviewen – vroeger helemaal, toen presenteerde ik een programma rondom muziekbandjes waarin ook vaak buitenlandse acts zaten.
Born to Run, de biografie van Bruce Springsteen, lees ik nu gewoon in het Nederlands. Het lekkere aan een boek vind ik dat je erin kan verdwijnen, dat er een parallelle wereld is waarnaar je even kunt ontsnappen. Als ik in het Engels moet lezen ben ik vooral bezig met wat er staat, dan lukt verdwijnen niet.’

Stenders, Ekdom, Veenstra

‘Ik heb ooit een klas overgeslagen en ging op mijn zestiende naar de School voor Journalistiek. Praktisch nog een kind, ik had geen idee wat ik daar precies zou gaan doen. Ik zat weleens met bandjes te klooien maar ik zat niet als de jonge Giel Beelen op mijn zolderkamertje radio te maken, had nooit als hoger doel radio-dj te worden. Toen ik tijdens de opleiding de radiostudio binnenliep, was dat een eyeopener. Ik dacht altijd dat radiomakers in het echte leven postbode waren, hun geld verdienden met écht werk en radiomaken erbij deden.
Bij de studentenradio konden we reportages maken, presenteren in de studio, ik was verkocht. Ik ging bij de lokale omroep, daarna bij BNN University, het interne opleidingsinstituut van BNN radio, waar ik meewerkte met ongeveer alle programma’s, en daar ben ik blijven werken. Geen dag is hetzelfde: interviews, opnames, vergaderingen, de studio in.
Ik vind het een heel fijn leven. Mijn radioprogramma is het ankerpunt: elke dag tussen vier en zes, wat er ook gebeurt, waar ik eerder op de dag ook ben.
Bijna dagelijks lees ik, in de trein, in het weekend thuis op de bank met klassieke muziek op radio 4, en voor het slapengaan: niet bidden maar een boek. Ik lees weinig muzikantenbiografieën,
die zijn vaak niet zo goed geschreven. Wel veel radioboeken. Ik heb een tijd op de Wallen gewoond en ging toen vaak naar de oba, naar de afdeling media, boeken lezen van
radiomakers als Rob Stenders, Gerard Ekdom, Michiel Veenstra.’

Murakami, Hendrik Groen en vele anderen

‘Een vriend die naar Vietnam vertrok, gaf mij zijn boeken. Zo ontdekte ik Murakami, mijn allerlievelingsschrijver. Een boek van hem kan ik echt in een keer opvreten. Het is absurdistisch
maar ook enorm herkenbaar; een mooie paradox. Hij schrijft ook heel gedetailleerd. Hoe eten wordt bereid bijvoorbeeld, daarin pakt hij helemaal uit, wat voor het verhaal niet eens
nodig is. Dat vind ik fascinerend.
Ik lees het liefst fictie en soms ook literaire non-fictie. Van Tonio van A.F.Th. van der Heijden was ik echt even van slag.
Het Achterhuis van Anne Frank heb ik herlezen nadat ik het van mijn moeder cadeau kreeg, ik vond het veel mooier dan op mijn dertiende, toen drong het niet zo door. Van Giphart
heb ik alles gelezen, Bukowski vond ik cool; de boeken van Hendrik Groen las ik met heel veel plezier. En De drinker van Hans Fallada; Witman, van Tony D’Souza en De vliegeraar van
Khaled Hosseini, die laatste kreeg ik van mijn opa, de bibliotheek wilde ervan af, hij kocht het voor tien cent. Laatst herlas ik Godfried Bomans, Erik of het klein insectenboek, en
Dwalen door Amsterdam van Simon Carmiggelt, die schrijft ook heel gedetailleerd. Ik houd van beeldende schrijvers.’

Grasduinen

‘Tegen jonge radiomakers roep ik ook altijd: lees! Je bent de ogen van je luisteraars. Een schrijver beschrijft wat hij in zijn hoofd ziet; ook een radiomaker gebruikt zijn fantasie om dingen
te omschrijven. In films of op tv word alles voorgekauwd.
Bij boeken en radio kun je je eigen fantasie gebruiken om te interpreteren wat je leest en hoort. Als radiomaker kun je kritisch interviewen; ik probeer verhaaltjes te verzamelen.
Dat is leuk om naar te luisteren, je ziet het voor je. Ik kan het aandikken, iemand voeden, sturen en iets mooier maken of afzwakken als ik het kleiner wil houden – net als in een boek.
En lezen is supergoed voor je woordenschat. Als ik op de radio het woord “grasduinen” gebruik, krijg ik appjes “Hè, hoe oud ben jij!” Ik vind oud-Nederlandse woorden mooi,
gebruik ze graag en ken ze omdat ik lees.’

1988 Geboren in Uithoorn | 2004 Een uurtje Ellende met Frank van der Lende | 2004 School voor Journalistiek | 2012 Nachtbrakers | 2014 De Bende van Van der Lende | 2015 That’s Live en Frank ♥

Dit artikel verscheen eerder in Lezen 4, 2016.