Nieuwe Prinsengracht 89  1018 VR  Amsterdam   020 623 05 66  info@lezen.nl Stichting Lezen op Twitter Stichting Lezen op FacebookNieuwsbrief         Frysk  English  Contact  Login

Waarom doet lezen er toe?

Lezen is het cement van de samenleving. Het lezen van verhalen en gedichten helpt ons om sociaal te functioneren. Door fictie te lezen, kunnen we ons beter inleven, meer begrip opbrengen voor anderen en gemakkelijker nieuwe contacten leggen. De interactie met taal en tekst op zich heeft ook een positief effect. Wie in zijn vrije tijd voor het plezier leest – en dat kan óók non-fictie zijn – ziet zijn woordenschat en taalvaardigheid groeien en gaat daardoor weer vaker lezen.

Positieve spiraal vrij lezen en leesvaardigheid (bron: Leesmonitor.nu)

Een goede leesvaardigheid draagt bij aan de welvaart

Een grote leesvaardigheid is cruciaal voor Nederland als kennis- en informatie-economie. Er bestaat een positief verband tussen de geletterdheidsscores van een land en de langetermijngroei van het bruto nationaal product (Willms & Murray, 2007). Vaardige lezers vinden makkelijker een baan, verdienen een hoger salaris en hebben betere uitzichten op een succesvolle loopbaan (National Endowment for the Arts, 2007). Ook is bekend dat er een negatief verband bestaat tussen laaggeletterdheid en het welzijn: laaggeletterde kinderen en volwassenen vertonen vaker risicohoudend gedrag en zijn minder gezond. Ze hebben weinig kennis van gezondheidskwesties, en de oorzaak daarvan is dat ze niet goed kunnen lezen. (DeWalt & Hink, 2009).

Onderzoek

Er wordt de laatste jaren steeds meer empirisch onderzoek gedaan naar de sociaalmaatschappelijke opbrengsten van het lezen. Het merendeel van de uitkomsten toont aan dat lezen, en dan met name het lezen van verhalen en gedichten, onze sociaal-emotionele ontwikkeling stimuleert. Zo blijken onze hersenen weinig onderscheid te maken tussen de ervaringen die we zelf meemaken en die waar we over lezen: op mri-scans is te zien dat dezelfde hersengebieden actief worden. Ons brein gebruikt bovendien dezelfde neurale netwerken voor het leggen van contacten met andere mensen en het begrijpen en interpreteren van verhalen (Mar, 2011). Dit verklaart dat iemand die vaak fictie leest, daar profijt van heeft in zijn sociale leven. Het inleven in de verhaalpersonages helpt ons om ons in te leven in mensen in het dagelijks leven (Mar, 2009).

Positieve spiraal

Wie vaak leest in de vrije tijd wordt een steeds vaardiger lezer en gaat als gevolg daarvan nog vaker lezen. Zo versterken het vrijetijdslezen en de leesvaardigheid elkaar over en weer als een spiraal. Voor een veellezer is die spiraal positief. Maar iemand die weinig leest, ziet zijn of haar woordenschat en taalvaardigheid juist afnemen, en gaat als gevolg daarvan nog minder lezen hier pakt de spiraal negatief uit.

Om de spiraal zo positief mogelijk te laten uitpakken, is het zaak mensen te stimuleren vaak voor hun plezier te lezen, want dat leidt tot een grote leesvaardigheid.

 

Lees dit tijdschrift en neem een abonnement

Je hoort regelmatig beweren dat digitaal lezen anders lezen is. Hoeveel bewijs bestaat er voor deze stelling? En als we anders lezen van het scherm, welke verschillen zijn er dan? En hoe kunnen leesbevorderaars daarop inspelen?

De seksekloof: hoe krijgen we jongens aan het lezen?

Tweede Leesmonitor - Het Magazine

Publicaties

Stichting Lezen geeft een groot aantal publicaties uit over lezen en leesbevordering. Bekijk het complete overzicht.

>>>